محمد رضا واليزاده معجزى

475

تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )

تلاقى دو نيرو طبق اخبارى كه به دولت و مجلس مىرسيد قواى مهاجم سالار الدوله مرتبا به تهران نزديك مىشد و بر اضطراب مجلسيان و دولتيان و مردم افزوده مىشد و پايه نگرانى به حدى رسيده بود كه دسته‌هايى از احزاب شبانه در اطراف دروازه‌هاى تهران پاس مىدادند و دولت در تجهيز قوا و اعزام نيرو نهايت تعجيل را داشت تا از پيش‌آمدن قواى سالار الدوله جلوگيرى كنند . اعزام نيرو به جبهه جنگ به فرماندهى سردار محتشم و سردار بهادر دسته‌دسته از تهران به سمت قم حركت كردند تا به دفاع از پايتخت پردازند . بعد از اعزام بختياريان يفرم خان با مجاهدين و دسته فدائيان خود بيرون رفت در اين موقع قواى سالار الدوله تا قريه نوبران رسيده بود . نظر على خان امير اشرف با سواران خود پيش جنگى اردوى سالار الدوله را به عهده داشت . او ده فرسخ جلوتر از سالار الدوله و اردويش جلوتر رفته در كاريز ساوه پياده شد و تمام دره ماهورهاى سمت ساوه را سواران لرستانى امير اشرف اشغال كرد و در مقابل اردو سردار ظفر و سردار جنگ مشغول رزم گرديد . هرچند سرداران ارتش دولتى با آب و تاب عمليات قهرمانى خود را شرح داده و در گزارش‌هايى كه به تهران داده‌اند راست و دروغ زياد به‌هم بافته‌اند . اما حق مطلب اين است كه نيروى جنگنده سالار الدوله تنها نظر على خان امير اشرف امرايى و سواران لرستانى او بوده‌اند كه از جان و دل مردانه در مقابل بختياريان و مجاهدين به سركردگى يفرم خان ارمنى پايدارى و رشادت به كار برده‌اند و ساير قواى پيش جنگ سالار الدوله كه عبارت از داود خان و سواران كلهر و غيره بودند ، شباهت به هياكل برفى داشتند كه در مقابل حرارت جنگ تاب مقاومت نداشته عده‌اى كشته شدند و باقيمانده هريك از سمتى كه مقدورشان بود فرار كردند « 1 » ولى متأسفانه

--> ( 1 ) . من باب تنوير اذهان خوانندگان گرامى عين متن دو فقره فتح‌نامه را كه راجع به جبهه جنگ باغشاه را كه از طرف سرداران قشون دولت به تهران نوشته شده ، ذيلا مىآوريم تا معلوم شود كه تنها نيروى جنگيده و پايدارىكننده سالار الدوله همانا سواران غيور لرستانى و سركرده‌شان نظر على خان امير اشرف بوده و آن همه سواران پرمدعى كه از مرز ، جاف ، كردستان ، كرمانشاه ، همدان ، نهاوند ، و غيره با سالار الدوله آمده بودند غير از سياهى لشگر نقش مهمى برعهده نداشته‌اند : « اليوم سيم شوال است ، قبل از طلوع آفتاب اردوى دولتى را از آسيابك حركت داده قبل از وقت با اردوى سردار ظفر و سردار جنگ قرار داده بوديم كه امروز بايد بخواست خداوند كار اردوى سالار الدوله را كه در قريه باغشاه و دو فرسخى ساوه منزل دارند ، به كلى تمام كنيم . با نقشه صحيح اردو با قشون ياغيان مقابل گرديد نظر على خان لرستانى تمام تپه مامورهاى سمت ساوه را گرفته با اردوى سردار ظفر و سردار جنگ با كمال سختى مىجنگيد . داود خان كلهر و پسر والى